जोत्दै…
तरकारी बाकस
त्यही दिन बिहान टिपिएका ६–८ किसिमका मौसमी तरकारी र साग भएको साप्ताहिक बाकस। बाकसमा के पर्छ भन्ने मौसमअनुसार फेरिन्छ।
बाह्रै महिना
तरकारी
छापोमुनि, कुनै विषादीबिना उब्जाइएको रायो, पालुंगो, मेथी, धनियाँ र सलाद।
जाडो (कात्तिक–फागुन)
बहुतहको तरकारी खेतबाट काउली, बन्दा, मूला, गाजर, केराउ र बकुला।
मंसिर–फागुन
बाँसको थाँक्रामा फलाइएका लौका, घिरौँला, करेला, फर्सी, भिन्डी, बोडी र काँक्रो।
चैत–भदौ
स्थानीय तथा खुला परागसेचित जातका, लामो समय टिकाउनभन्दा स्वादका लागि पाकेपछि टिपिएका।
खाद्य वनको सबैभन्दा तल्लो तहबाट पिँडालु, तरुल, सखरखण्ड र बेसार।
पुस–माघ
फलफूल
खाद्य वनका रूखमै पाकेका फल। कार्बाइडले कहिल्यै पकाइँदैन।
जेठ–असार
साना रूखलाई छहारी दिने र लगभग बाह्रै महिना फल्ने छिटो बढ्ने फलफूल।
खाद्य वनका बीचका तहबाट तराईका बलिया फलफूल।
पशुपन्छी
खुला चरन र फार्मकै डालेघाँसमा हुर्काइएका स्वस्थ स्थानीय बाख्रा। उपलब्धताबारे सोध्नुहोस्।
धानखेत र बगैँचामा खुला चर्ने पन्छी। कहिल्यै वृद्धि बढाउने औषधि प्रयोग गरिँदैन।
फार्मकै ताजा हरियो घाँसपातमा हुर्काइएका। तिनको मल सिधै हाम्रो कम्पोस्टमा जान्छ।
फूल
तिहार, बिहे र पूजाका लागि चहकिला सयपत्री। खेतमा यिनले तरकारीबाट कीरा पनि टाढा राख्छन्।
असोज–मंसिर
माला र भाइटीकाका लागि लामो समय टिक्ने फूल, जुन मौरी र पुतलीलाई पनि मन पर्छ।
असोज–कात्तिक
अन्न र दाल
धान–हाँस–माछा प्रणालीमा उब्जाइएको, पोसिलो ढुटो नहटोस् भनेर हल्का कुटाइ गरिएको।
कटनी: कात्तिक–मंसिर
पूरा गहुँ र गाउँकै चक्कीमा पिसिएको पिठो।
चैत–वैशाख
क्याल्सियम र फलामले भरिपूर्ण, ढिँडो, रोटी र लिटोका लागि।
माटोलाई नाइट्रोजन दिन अन्नबालीको बीचमा लगाइएका मसुरो, मास र रहर।
दूध र अण्डा
घाँस र डालेघाँस खुवाइएका आफ्नै गाईभैँसीको। घिउ र दही पनि बनाउँछौँ।
दैनिक
खुला घुम्ने, कीरा र फार्मको जुठोपुरो खाने, र सँगै कीरा नियन्त्रण पनि गर्ने हाम्रा चराका अण्डा।
माछा र पोखरी
हाम्रै पोखरीमा हुर्काइएका र फार्मकै आहार खाएका रहु, नैनी, भाकुर र कमन कार्प।
हाम्रो पोखरी र धानखेतमा फस्टाउने तराईका रैथाने माछा। मौसममा ताजा समातिन्छ।
पोखरीका झिँगे माछा, गंगटा र घोँगी। घोँगी प्रोटिन र क्याल्सियमले भरिपूर्ण तराईको विशेष परिकार हो।
बर्खा र शरद
अचार र सुकेका परिकार
आफ्नै उत्पादनबाट तोरीको तेलमा घाममा पकाइएको आँप, मूला, कागती र खुर्सानीको अचार।
पुरानै तरिकाले धुवाँ र घाममा सुकाइएको परम्परागत मासु।
किण्वन गरी घाममा सुकाइएको मूला, मिठो सिन्कीको झोलको मुटु।
जाडोमा बनाइन्छ
नर्सरी
प्राकृतिक माटो मिश्रणमा हुर्काइएका बलिया बेर्ना, करेसाबारी वा खेतका लागि तयार।
तराईको माटो र हावापानी सुहाउने बिरुवा: कलमी आँप, लिची, कागती, अम्बादेखि अन्य उपयोगी रूख र बोटबिरुवासम्म।
रोप्ने उत्तम समय: असार–भदौ
